Schenken en Erven

Schenken en Erven

Iedereen die vermogen bezit, weet dat dit eens moet worden overgedragen. Deze overdracht kan bij leven plaatsvinden door schenkingen of bij overlijden door vererving. Er bestaan diverse mogelijkheden om de overdracht fiscaal optimaal, met zo weinig mogelijk belastingheffing te laten plaatsvinden.

Schenken voordeliger dan vererven
Schenken bij leven is fiscaal een stuk voordeliger dan vererven bij overlijden. De Successiewet kent een jaarlijkse vrijstelling per kind van € 4.479 (2008). Tussen grootouders en kleinkinderen geldt een vrijstelling van € 2.688 per kalenderjaar. Tot dit bedrag hoeft geen aangifte te worden gedaan. De jaarlijkse vrijstelling kan éénmalig worden verhoogd tot € 22.379 (2008) voor schenkingen aan kinderen tussen de 18 en 35 jaar. De vrijstelling mag ook worden toegepast als uw kind zelf niet aan de leeftijdsgrens voldoet maar zijn/haar echtgeno(o)t(e) of partner wel. Vóór 1 maart 2009 moet u aangifte doen van de verhoogde schenking. Op het aangiftebiljet kunt u aangeven dat u zich beroept op de schenkingsvrijstelling.  

Schenken met behoud van macht
Ouders hebben diverse mogelijkheden om macht te behouden over het geschonken vermogen, zoals:

• Schenken onder schuldigerkenning
• Schenken onder bewind
• Gecertificeerd schenken
• Schenken van verzekeringsproducten
• Herroepelijk schenken

Schenken onder schuldigerkenning
Bij schenken onder schuldigenerkenning schenken de ouders bij notariële akte ‘op papier' aan het kind. Zij blijven het geschonken bedrag schuldig. Het kind kan de vordering (meestal) pas bij overlijden van de langstlevende ouder opeisen. Deze vorm is vooral handig als het vermogen vast zit in een onderneming of beleggingen: de ouders hoeven ten tijde van de schenking geen contanten vrij te maken.

Schenken onder bewind
Bij schenken onder bewind wordt een bewindvoerder aangesteld die het beheer gaat voeren over het geschonken vermogen. Het kind krijgt dus niet direct zelf de beschikking over het geschonken vermogen. Na een periode van vijf jaar kan de rechter het bewind op verzoek van het kind beëindigen als die het onder bewind gestelde vermogen zelf op verantwoorde wijze kan beheren.

Gecertificeerd schenken
Bij gecertificeerd schenken brengt de schenker (een deel van) zijn vermogen in een stichting in tegen inwisseling van certificaten. De stichting wordt beheerd door het stichtingbestuur. De certificaten kunnen gefaseerd aan het kind worden geschonken. Met een goed reglement kan de schenker de zeggenschap over het vermogen tot ver na zijn overlijden aansturen.

Schenken van verzekeringsproducten
Bij schenken van verzekeringsproducten wordt vermogen naar het kind overgeheveld, zonder dat het daar direct beschikking over krijgt. Het kind wordt begunstigde op een polis van een levensverzekering en betaalt hiervoor de premie. Deze premie wordt jaarlijks door de ouder aan het kind geschonken. De uitkering valt op deze wijze na het overlijden van de verzekerde buiten de heffing van successierecht.

Herroepelijk schenken
Met herroepelijk schenken kunnen de ouders de schenking aan het kind terugdraaien. De schenker moet hiervoor de bevoegdheid tot herroeping uitdrukkelijk bedingen bij de schenking. Wordt de schenking herroepen, dan moet het kind de schenking vergoeden volgens een ‘herroepingclausule'.

Schenk op tijd
Het tijdstip van schenking kan van invloed zijn op de (inkomsten)belasting. Heeft een kind géén vermogen, dan is schenking kort voor het jaareinde voordelig. Heeft een kind wél vermogen, dan is schenking in het voorjaar vaak voordeliger.

Goed testament met minimale heffing van successierecht
Een goed testament combineert de door de erflater gewenste vererving van vermogen met een minimale heffing van successierecht bij de erfgenamen. Met het ‘keuzetestament' kunnen erfgenamen na het overlijden van de erflater kiezen voor de fiscaal voordeligste optie met één van de in het testament genoemde vormen van vererving, bijvoorbeeld:

• Wettelijke verdeling
• Aanpassing erfdelen
• Vruchtgebruik en bloot eigendom

Wettelijke verdeling
Bij wettelijke verdeling gaan alle goederen en schulden naar de langstlevende partner. De kinderen krijgen hierop een vordering. Deze kan vaak pas worden opgeëist wanneer de langstlevende ouder overlijdt, failliet gaat of de regels van schuldsanering van toepassing worden. Door te spelen met de rente op de vordering kan een forse besparing van successierecht worden behaald.

Aanpassing erfdelen
Door het erfdeel van de langstlevende partner te verminderen en dat van de kinderen te vergroten, kan de erflater de profijtelijke werking van het bijschrijven van rente een hefboomeffect geven. Bij een wettelijke verdeling gaan alle goederen en schulden toch naar de langstlevende partner, maar die krijgt een grotere schuld aan de kinderen. De bijschrijving van rente vindt dan over een groter bedrag plaats.

Vruchtgebruik en bloot eigendom
De erflater kan goederen in vruchtgebruik aan de langstlevende partner nalaten en de kinderen het bloot eigendom geven. Dit is met name voordelig bij goederen die in waarde stijgen. De waardestijging komt de kinderen rechtstreeks toe. Bij het overlijden van de langstlevende partner vervalt diens recht van vruchtgebruik. Over de daaruit voortvloeiende aangroei is géén successierecht verschuldigd.

Wet Schenk-en Erfbelasting

De huidige Staatssecretaris van Financiën heeft in april 2008 aangekondigd dat hij van plan is de huidige Successiewet 1956 te veranderen in de Wet Schenk-en Erfbelasting. Het is zijn ambitie om lagere tarieven in te voeren, de wet eenvoudiger te maken, constructies aan te pakken en de opbrengst in stand te houden. Wanneer de nieuwe wet wordt ingevoerd is nog niet bekend. De Staatssecretaris streeft naar 1 juli 2010.

Persoonlijk advies

Een fiscaal optimale overdracht van vermogen naar de volgende generatie vergt veel en vooral tijdige maatregelen. Bij een goede aanpak is er veel voordeel te behalen. Neem voor uw specifieke situatie contact op met uw adviseur.